I MOMO JAOMANONGA

I MOMO JAOMANONGA

 

Ambanivolon’ny Beangona ndraiky Ambodifinesy, Andoharanon’ny Sambiranon’Ambanja no tany fiaviaña, nëfa ndraiky añabo loha sady mirëharëha fa zanaka malagasy. Tsy vitany mirëharëha am-bava ndraiky amin’ny fihetsiky ivëlany fa tëña iaiñana añaty fô, mileviñy añy añaty taholaña laliñy, tsy voaresin’ny ëlañëlan-tany ndraiky tsikom-pivoaraña mahery vaiky amin’iziô fotoaña.

Mazava ho azy fa añaty alahelo laliñy ndraiky tehoko tsy sömasöma ny fahitaña zaka misy iaiñan’ny tanindrazaña fiaviaña, izay revo añaty fahantraña tsy hay fivolañana. Ny fahasahirañana mangala tahaka ny zaka baka añy andafy koa, voamaika mañano ankolaña leny, kanëfa, « mosary milanja ankëra ».

Ny kanto ndraiky asa söratra edy mba fanañana anañana sady hita fa añisan’angôvo maventy afaka hanangana i Madagasikara kay mahatonga ny fitrandrahaña, fanörataña, sady fiarahaña miasa amin’ny namaña jiaby sady mitaoño no manambatra angôvo. Nôfinôfy iarahaña ny hahita Madagasikara mivoatra sady tsisy fivoaraña lavorary koa tsy voakolokolo ny kolontsaiñy…

 

Tsy mitoñon-tëña ho Poëty

 

Mariñy fa tia zava-kanto letry mbala hely, ny fampiadivaña rima no niandohaña, kanëfa tsy mba finaritry ny mahita rafitrin’ny söratra maharokiaña na tian’ny maso zahaña ndraiky sofiñy tandriñësaña foño fa sarôtiny amin’ny fampitàña hafatra mafonja sady mahitsy, izay tsy tiaña ho voavalavala na ho fihifihezin’ny rafitrin’ny literatiora.

Ialàña amin’ny ëlañëlaña misy amin’ny mpandray ndraiky mpandëfa hafatra no mahatonga ny fisafidianaña ny fivolañana izay fampiasaiñy andavanandra sady amin’ny fivolañana baka avaratra. Ary misy fotoaña koa, kinia mampiasa fivolañana tranaiñy tsy zatra sofiñy, arõvaña malaky biaika tsy very. Tëña mariñy, mitrandraka fömba fanorataña vaovao miavaka amin’ny mahazatra izy. Tsy ny fisokajiaña ny zavatra atao no zava-dehibe fa ny vokany ndraiky hafatra indesiny…

 

 

Taratasin’i Zaman’i Jao

 

Amin’ny fivolañana baka avaratra no boky voalohany voasöratra, « Taratasin’i Zaman’i Jao »: tantara an-tononkalo, mirakitry fiaiñan’ny tovolahy malagasy araiky izay nahatsapa fa tsisy varany eky ny midôko eto Madagasikara fa marësaka loatra ny jaly nohon’ny fahantraña mare izay atërakan’ny alialin’ny fiarahamoniñy, sôsialy mikorontaña, pôlitiky feno loto, toekarena ambony ambany; kay nahatonga izy nanapa-kevitry ny andëha hiöndraña antsokosoko añy Mayotte izay heveriñy fa andafy, manaña fiainaña tsaratsara. Asa tëña araka ny nieritreretiny ny zava-misy sa karakôry?
May 2018 no niboahan’ity boky ity, na ny eto Madagasikara dia afaka nividy ary na ny añy ivelany koa tamin’ny alalan’ny varotra amin’ny aterineto.
Andalam-pañaboahaña ny boky vaovao mitöndra ny añaraña « TARIJARA » ny mpanöratra amin’iziô fotoaña…

 

Mañatevin-daharaña irô mpiaro ny kolontsaiñy

 

Tsapa fa tsy afa-miala amin’ny fiarovaña kolontsaiñy ny fampandrosoaña firenena. Baka amin’izeñy no añisany mampandroso ireñy firenena mandroso ireñy. Fandalövaña tamin’ny firenena vitsivitsy no añisany nahitaña maso ‘zeñy zaka ‘zeñy, ary, añy Maroc no mandranto fianaraña ny lelahy, izay firenena añisany milòño mare añaty kolontsaiñy, inoaña fa ho firenena sangany amin’ny Afrika sady ho tsaratsara toëraña amin’ny mason’izao tontolo izao atoato.

Koa hijanoño amin’ny asa fanorataña ndraiky fiantsaña aingam-pañahy fo, mety mbala lavitry loatra ny ëzaka, kay ‘zeñy no mahatonga ny  fifañamëzan-tañana amin’ny Ray aman-dreny, rahalahy, anabavy, zanaka izay mpisëhatra amin’ny lafin’ny kolontsaiñy jiaby mba hiaraka hampivoatra sy hikolokolo izeñy. Añisan’ny antony nanangaña i ANTSËVASERA izay manaña teny filamatra: « Kolontsaiñy voakobaby, fahaleovantëña voaaro ». Tambazotra izay hita ao amin’ny aterineto, entiñy izaràña vaovao ara-kolontsaiñy ndraiky tontolon’ny zavakanto. Sëhatra izaran’ny mpanakanto na mpanöratra hampahafantarany ny sanganasany ary mañampy irô amin’ny fañapariahaña ny boky ndraiky vokatra isan-karazany. Ho an’ny Malagasy eto an-tanindrazaña no tiaña hiantefan’ny zaka jiaby ‘zeñy fa mazava ho azy koa, ho an’izay mipetraka añy ivelany, satria, añisan’ny radio malagasy voalohany, misëhatra amin’ny kolontsaiñy tsy mivaky rano i « Antsëvasera radio », sampaña araiky ao añatin’ny Antsëvasera.

 

Mbola lavitry ny tanjoño fa hatreto, ny kolontsaiñy baka avaratra no nanombohaña ny fitrandrahaña. Tsy vôly hikatsaka ny tsara no ny fañiriaña salakady hampivoatra ny zava-misy mba hanonga, araka ny añaraña izay nifidiñy: JAOMANONGA.

 

 

Hafatra baka amin'ny namaña

img

Zanaka tambanivolo baka avaratra andrëfan'i Madagasikara. Allô ! Handimby irô olobe taloha, ho hitan-jaza avy afara. Jaolahy mitongy tany mëna: mitreñy angôvo fa tsy mibarara. Velon-drano main-tany, mitsaka añabo zahatra faha asara.

Berikely - Mpanankanto